19 sierpnia 2018 r. przy mogile poległych marynarzy z II Batalionu Pułku Morskiego we Wróblach-Arciszewie odbyła się Msza Św. polowa. Uroczystości te, organizowane co roku w pierwszą niedzielę po rocznicy „Cudu nad Wisłą” i stały się już tradycją. Mieszkańcy od pokoleń dbają o mogiłę jako jedno z najważniejszych miejsc pamięci narodowej oraz historii terenów gminy Kołaki Kościelne oraz co roku upamiętniają to wydarzenie polową Mszą Świętą. W tym roku poprowadził ją Proboszcz ks. Henryk Dąbrowski oraz Wikariusz ks. Piotr Ćwikła. Wśród przybyłych gości był Poseł na Sejm RP Lecha Antoni Kołakowski, Wójt Gminy Kołaki Kościelne Sylwester Jaworowski, Przewodnicząca Rady Gminy Kołaki Kościelne Dorota Barbara Sobol oraz Radni Rady Gminy i sołtysi. Wartę honorową przy pomniku pełnili strażacy z OSP Szczodruchy, obok pocztów sztandarowych Światowego Związku Żołnierzy AK oddziału w Zambrowie i Gminnego Związku OSP RP w Kołakach Kościelnych.
Po Mszy Świętej Pan Wójt Sylwester Jaworowski w swoim przemówieniu przybliżył historię mogiły, batalionu i poległych, którzy zginęli w wojnie polsko-bolszewickiej 97 lat temu:
„Aby zagłębić się w historię marynarzy II batalionu Pułku Morskiego spoczywających w tej mogile, należy cofnąć się do dnia 06 lipca 1920 r. kiedy to w Polsce rozpoczęto formowanie Pułku Morskiego na bazie kadry Marynarki Wojennej, Batalionu Morskiego i Specjalistów Morskich. Uformowane zostały trzy bataliony do walki na froncie wschodnim. Dowódcą II batalionu został kpt. Adam Mohuczy. Pułk Morski w 1920 r. nigdy nie walczył całością swoich sił. Do akcji bojowej bataliony tego pułku wychodziły oddzielnie, w różnym czasie i w odległych od siebie rejonach (1 batalion – Ostrołęka, 2 batalion – Grodno), w zależności od sytuacji na froncie często zmieniały podporządkowanie. 3 batalion w walkach nie brał udziału. II batalion Pułku Morskiego pod dowództwem kpt. Adama Mohuczy wyjechał na front 19 lipca 1920 roku. Walczył w rejonie Grodna i Białegostoku. Odznaczył się dn. 28 lipca 1920 r. w bojach pod Złotorią i Żółtkami w obronie przyczółka mostowego i brawurowego pięciokrotnego odparcia ataków nieprzyjaciela, za co zyskał uznanie Naczelnego Dowództwa. O II batalionie morskim czytamy w rozkazie gen. Żeligowskiego z dnia 28 sierpnia 1920 r.: „Za utrzymanie przyczółka mostowego Złotoria – Żółtki i brawurowe pięciokrotne odparcie ataków nieprzyjaciela wyrażam swe uznanie kpt. Mohuczemu, oficerom, podoficerom i marynarzom i liczę na to, że II batalion morski nie zawiedzie mnie nigdy i nadal będzie bohatersko odpierał nawałę bolszewicką.” Naczelne Dowództwo w komunikacie prasowym z dnia 30 lipca 1920 r. wyróżniło II batalion następującymi słowami: „Przy odpieraniu ataków w dniu wczorajszym odznaczyli się szczególnie 34 pułk piechoty i batalion morski”. Uznanie Naczelnego Dowództwa świadczy o walorach bojowych II batalionu morskiego i znaczeniu stoczonych bitew. Wśród poległych 3 sierpnia 1920 r. był m.in. – jedyny wymieniony na pomniku z nazwiska – niespełna 18-letni Łomżyniak- Kazimierz Burzyński. Jego symboliczny grób znajduje się także na zabytkowym cmentarzu w rodzinnym mieście.”
Następnie głos zabrał Pan Poseł na Sejm RP Lech Antoni Kołakowski, po czym przedstawiciele Światowego Związku Żołnierzy AK oddziału w Zambrowie, sołectwa Wróble-Arciszewo, Urzędu Gminy Kołaki Kościelne, Posła Lecha Antoniego Kołakowskiego oraz koła PiS złożyli wieńce i znicze na mogile.
Warto przypomnieć, że mieszkańcy wsi Wróble-Arciszewo kilka lat temu odnowili pomnik na przydrożnej mogile dziewięciu marynarzy II Batalionu Pułku Morskiego. W tym roku czynem społecznym utwardzili plac przy mogile, poprzez ułożenie kostki betonowej.







